توسعه فرهنگ حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از بیابان‌زایی

توسعه فرهنگ حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از بیابان‌زایی

 
هفدهم ژوئن، ٢٧ خرداد روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی نامگذاری شده و امسال شعار این روز، «مقابله با بیابان‌زایی، تولید پایدار و مصرف بهینه» است؛ این شعار در حوزه‌های گوناگون قابلیت اجرایی شدن دارد و ابزارهای مختلفی هم برای تحقق این امر پیش‌بینی شده که یکی از مهمترین آنها، رسانه‌ها هستند.

بیابان پدیده‌ای است که وجود آن در چرخه طبیعت ضروری به شمار می‌رود و در دوره‌های مختلف زمین‌شناختی، مساحت بیابان‌ها بر روی کره زمین، تفاوت‌های آشکاری داشته و گاه پهنه‌های وسیعی را در بر گرفته‌اند و گاه بیابان‌ها، کمترین مساحت را نسبت به سایر زمین‌ها داشته‌اند اما فعل و انفعالاتی که نتیجه اقدامات انسان‌ها در طول تاریخ به ویژه در سده اخیر هستند، روند بیابان‌زایی خارج از چرخه طبیعت سرعت و شدت بیشتری گفته و تهدیدی بالقوه را به خطری بالفعل برای ادامه حیات انسان‌ها تبدیل کرده است.
تغییرات آب و هوایی در مقیاس جهانی که به طور مستقیم یا غیر مستقیم، از فعالیت‌های انسانی هم نشأت می‌گیرند، عامل موثری در بیابان‌زایی به شمار می‌روند و در این بین فرهنگ مصرف‌گرایی و زیاده‌خواهی انسان‌ها نیز بر این روند تاثیرگذار بوده است بنابراین فرهنگ‌سازی برای مقابله با چنین رفتارهایی، ضروری می‌نماید.
اطلاع رساني دقيق و پیشگیری، مهمترين اقدام با بيابان زدايي است بخصوص اين روزها كه خبر آتش سوزي جنگل هاي كشورمان را مي شنويم همه بايد تلاش کنیم به قدری فرهنگ مردم را پیش ببریم که خود مردم جنگلبان شوند و روستاییان جنگل نشین که در واقع اثربخش تر از تجهیزات پیشرفته هستند خودشان بتوانند خبردهنده، اقدام کننده و اطفا کننده باشند تا قبل از رسیدن کمک اقدامات موثری انجام دهند و چه بسا آتش را خاموش کنند.
البته كه رسانه ها یکی از ابزارهای مهم در تغییر الگوهای رفتاری در حوزه زیست‌محیطی هستند و در نگاهی نو، این رسانه‌ها هستند که قابلیت تبدیل و تغییر رفتارهای انسانی را با جهت‌دهی مشخص بر اساس منابع جمعی دارا بوده و قدرت اعمال این تاثیرگذاری را هم دارند.
در اين ميان رسانه های نوشتاری ، شبکه های مجازی،  شبکه‌های استانی صدا و سيما و... در جایگاه رسانه‌‌ای بر پایه فرهنگ ملّی و  خرده‌فرهنگ‌های بومی، نقش مهمی در توسعه آگاهی و اطلاع‌رسانی جمعی دارند و می‌توانند با تکیه بر اعتماد عمومی به عنوان سرمایه‌‌ای مهم و تاثیرگذار، نقش حداکثری در نهادینه کردن فرهنگ حفاظت از محیط زیست داشته باشند.
پهنه‌های بیابانی در نقاط مختلف کشورمان به وفور دیده می‌شوند و دو منطقه مهم در ایران یعنی دشت کویر و دشت لوت هم جزو بیابان‌های مشهور در سطح بین‌المللی هستند که گسترش بی محابای آنها و نزدیک شدن پهنه بیابانی به شهرها و روستاهای اطراف آنها، خطری جدی محسوب می‌شود چرا که هر چند وسعت سرزمینی ایران قابل توجه بوده و کشورمان از این نظر رتبه هفدهم را در دنیا دارد، اما تراکم جمعیتی در کشورمان بالاست که این امر حاکی از کمبود زمین‌های قابل کشت و پهنه‌های قابل سکونت است.  بنابراین استفاده حداکثری از همه ظرفیت‌ها از جمله  شبکه‌های بومی و استانی در توسعه فرهنگ حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از بیابان‌زایی، می‌تواند راهکاری مناسب در کاهش دامنه خطرات در این حوزه باشد.

دکترعلیرضا مرادی
عضوهیات علمی گروه منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه  ۹۹/۰۳/۲۷

   1399/3/27 17:40








صفحه ی اطلاعیه های مهم آموزشی و آزمون های مجازی
18 تير 1399
     
    2020 Jul 8
       
      16 ذیقعده 1441
         
        کلیه حقوق این سایت محفوظ و متعلق به دانشگاه آزاد اسلامی واحد بافت می باشد